Logo Centrum Myśli Jana Pawła II

Państwo – byt fizyczny czy metafizyczny?

Zbliża się półmetek dyskusji otwierających 1Piętro. W dzisiejszej debacie „Polska – byt fizyczny czy metafizyczny? Perspektywy myślenia o państwie” udział wezmą: Dariusz Gawin („Teologia Polityczna”), Paweł Rojek („Pressje”) oraz Sławomir Sierakowski („Krytyka Polityczna”). Dyskusję poprowadzi Piotr Dardziński.

Zachęcamy do lektury tekstu wprowadzającego w dzisiejszy tematnaszego kolegi Tomasza Kempskiego.



Będąc w Polsce

Czy w polskim sporze politycznym jeszcze o coś chodzi?

Platoński Gorgiasz rozpoczyna się od powitania Sokratesa na wojnie. Już od początku dialogu ujawnia się istota prowadzonego dalej dyskursu – kwestia nie dotyczy przypadkowych zagadnień, ale tych najistotniejszych z punktu widzenia każdego mieszkańca Aten. Kto będzie leczył, a kto rządził i dowodził armią? – pytają na przemian Sokrates, Gorgiasz, Kalikles i Polos. Im bardziej zaawansowana część dialogu, tym więcej różnic staje się jasnych i czytelnych. Wreszcie doprowadzając dialog do końca Sokrates powie: uważam, że ja jeden spośród niewielu Ateńczyków, żebym nie powiedział: ja sam jeden oddaję się sztuce prawdziwiej polityki, i dalej: będą mnie sądzili tak, jakby małe dzieci lekarza sądziły, gdyby go zaskarżył kucharz”.

Zacząłem od Gorgiasza z dwóch powodów. Po pierwsze ta wojna ma sens i dotyczy bardziej kreacji niż dekonstrukcji. Po drugie zajmowane przez dyskutantów stanowiska polityczne, często skrajnie odmienne, odnoszą się wprost do siebie i dotyczą siebie. To pomiędzy nimi toczy się wojna – spór, w którym każdej ze stron o coś chodzi. Jednemu o prawdę, drugiemu o władzę w czystej postaci, a trzeciemu o sprawiedliwość powiązaną z siłą. Zawsze o coś.

Czy w polskim sporze politycznym jeszcze o coś chodzi? Czy jest to ta wojna, o której pisał Platon? Nie! Klincz, który zawładnął polską polityką ukształtował i utrwalił określony sposób myślenia zwalniając z myślenia. Pojęcia: sprawiedliwość, dobro, czy władza nie są już efektem polemik oraz dyskursywnych podróży w nieznane, ale wynikiem wewnętrznej indoktrynacji i zamknięcia środowisk politycznych. W tym przypadku już nawet nie o te pojęcia chodzi, ale o tego kto zdrajca, a kto jeszcze prawowierny; tego, który się słucha, i tych, którzy w przyszłości – tylko potencjalnie – ale mogą mieć z tym kłopot.

Jeżeli przyjąć słuszność powyższego opisu to nieuchronnie pojawia się pytanie o autentyczność prowadzonych debat? Na ile odzwierciedlają one rzeczywistość, a na ile tylko jej część? Podział zaczyna dotyczyć pojęć, definitywnie kończą się uniwersalia, a spór poprzez swoją jałowość umacnia fałszywą tożsamość grupy zamiast budować tożsamość wspólnoty. Dyskusja zwrócona w kierunku „części” państwa prowadzi do jego negacji w rozumieniu „całości”. Ludzie przestają się zauważać, później znać i wreszcie w ogóle to państwo widzieć.

Na koniec konkret wokół którego buduję swoje myślenie o sposobie dyskutowania w Polsce. W Warszawie otwiera się właśnie nowa przestrzeń dla prowadzenia sporu o „całości” i dla „całości” – 1Piętro. Na otwarcie, razem z innymi osobami zaangażowanymi w projekt, przygotowaliśmy pięć debat, które zarówno pod względem tematów, jak i doboru gości wyznaczają kierunek dyskusji w której chcemy uczestniczyć. Istota debat, które proponujemy polega na wyeksponowaniu zróżnicowanych narracji, dostrzeżeniu środowiskowych różnic w odniesieniu do konkretnych zagadnień i wreszcie, co chyba dzisiaj jest szczególnie ważne, braku świadomego wykluczenia podmiotów, których pominąć nie sposób. Będąc zarówno po prawej jak i lewej stronie. Będąc w Polsce.

Tekst ukazał się na portalu teologiapolityczna.pl

Opublikowano 09.10.2012

ZOBACZ RÓWNIEŻ

31 maja
Jak uczyć się słuchać aktywnie? Co może nam w tym przeszkodzić? Na te i inne pytania odpowiada Witek Janowski.
21 czerwca rozpocznie się jubileuszowa rekrutacja do programu stypendialnego miasta stołecznego Warszawy imienia Jana Pawła II. To czas, by zebrać wszystkie niezbędne dokumenty.
Nasz Chór zdobył pierwsze miejsce w swojej kategorii podczas 43. Międzynarodowego Festiwalu Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej.

Klikając „Zgadzam się” udzielasz zgody na przetwarzanie Twoich danych osobowych dotyczących Twojej aktywności na naszej witrynie w celach analitycznych, zapewnienia prawidłowego działania funkcjonalności z serwisów społecznościowych oraz serwerów treści. Szczegółowy opis celów i zakresu przetwarzanych danych znajdziesz tutaj.