Zmień perspektywę

Mural patriotyczny – sztuka czy manifest?

W trakcie otwartego dla publiczności spotkania poszukamy odpowiedzi m.in. na pytanie: czy murale patriotyczne mogą być piękne? 15 października 2019, godz. 18.00. Na debatę zaprasza Centrum Myśli Jana Pawła II, instytucja kultury m.st. Warszawy.

Jak zauważa Sebastian Frąckiewicz, autor książki „Żeby było ładnie. Rozmowy o boomie i kryzysie street artu w Polsce” – Murale z żołnierzami wyklętymi, upamiętniające rocznice powstań (głównie powstania warszawskiego) i murale kibicowsko-patriotyczne opanowały polskie miasta i wyparły ze ścian klasyczne graffiti oparte na literach. Wszystko wskazuje na to, że możemy mówić o narodzeniu się nowego miejskiego folkloru i nowego rodzaju sztuki, z własnymi kanonami i elementami obowiązkowymi. W większości przypadków murale tworzone przez środowiska kibicowskie, patriotyczne i konserwatywne nie mają ambicji artystycznych. Ani nawet estetyzujących. Można odnieść wrażenie, że nie idzie tu o sztukę, tylko wyraźne manifestowanie w przestrzeni siebie i swoich poglądów. To niemal powrót do korzeni graffiti, dla którego zaznaczanie terenu było jedną z podstaw działań.

Podczas spotkania chcemy poszukać odpowiedzi na pytania związane z rolą społeczną, estetyczną i artystyczną murali patriotycznych. Co popularność tego typu murali mówi o naszym społeczeństwie i jego wrażliwości estetycznej? Gdzie szukać przypadków pięknych murali patriotycznych? Dlaczego mural jako narzędzie oddziaływania cieszy się taką popularnością wśród środowisk dążących do upowszechniania wartości patriotycznych?

W spotkaniu wezmą udział:
• Mariusz Libel – współtwórca grupy artystycznej Twożywo. Realizuje projekty z pogranicza poezji konceptualnej i grafiki: grafikę użytkową, murale i akcje społeczno-artystyczne w przestrzeni miejskiej i wirtualnej. Jest laureatem Paszportu „Polityki” (2006) w kategorii sztuki wizualne.

• Ewa Gorządek – historyk sztuki, szefowa działu sztuk wizualnych CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, kuratorka wielu wystaw polskich oraz zagranicznych.

• Marcin Budziński – absolwent gdańskiej ASP, na co dzień zajmuje się grafiką użytkową w studiu Wakeuptime, twórca licznych murali patriotycznych w Gdańsku.

• Marcin Napiórkowski – semiotyk, wykładowca w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadzi autorski blog „Mitologia współczesna”. Publikuje w Tygodniku Powszechnym, Krytyce Politycznej, Więzi, Znaku i Gazecie Wyborczej.

Spotkanie poprowadzi: Ewa Kiedio

Debata odbywa się w ramach projektu Zmień perspektywę, dofinansowanego ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022 w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa”.

Partnerzy: Dom Spotkań z Historią, Dom Kultury Śródmieście, Kwartalnik Aspiracje, Europejska Fundacja Edukacji Audiowizualnej Disce

Debata jest częścią projektu realizowanego przez Centrum Myśli Jana Pawła II w ramach programu „Odpowiedzialność za dobro wspólne” upamiętniającego pierwszą pielgrzymkę papieża do Polski. Projekt rozpoczęła kwiatowa instalacja artystyczna „Ustrojenie” w Łazienkach Królewskich (sierpień 2019). Zwieńczeniem będzie realizacja muralu przy ul. Górczewskiej na Woli oraz performance w wykonaniu artystów z Warszawskiego Centrum Pantomimy.

MURAL – Górczewska 141

W naszym muralu zależało nam na przypomnieniu jednego z aspektów pierwszej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski, w którym to papież zapoczątkował uczenia nas o roli solidarności w życiu indywidualnym i wspólnotowym. Jesteśmy przekonani, że w dzisiejszych czasach powinniśmy sobie nieustanie przypominać tą lekcję, a szczególnie słowa Jana Pawła II, wypowiedziane w 1999 roku: „Słyszałem wtedy w Gdańsku od was: «nie ma wolności bez solidarności». Dzisiaj wypada powiedzieć: «nie ma solidarności bez miłości». Więcej, nie ma przyszłości człowieka i narodu bez miłości, bez tej miłości, która przebacza, choć nie zapomina, która jest wrażliwa na niedolę innych, która nie szuka swego, ale pragnie dobra dla drugich; tej miłości, która służy, zapomina o sobie i gotowa jest do wspaniałomyślnego dawania.”

Bez mądrej, dojrzałej, opartej na szacunku miłości siebie i drugiego człowieka nie będziemy mogli niczego zbudować zarówno w życiu osobistym jak i wspólnotowym. Dlatego zdecydowaliśmy się umieścić na muralu nawiązanie do znanej fotografii z II wojny światowej przedstawiającej ruiny obecnego Muranowa i kościół św. Augustyna oraz słowa „Kochaj bliźniego swego jak siebie samego”. Tam gdzie jest sam egoizm, jest tylko wojna i ruiny (tak jak na naszym muralu). Tym co buduje jest mądra, dojrzała relacja z samym sobą i drugim człowiekiem. Do refleksji nad tym aspektem nauczania Jana Pawła II chcemy, poprzez nasz mural, zaprosić warszawiaków.

Mural został zaprojektowany przez Mariusza Libla.

Dodano: