W świecie permanentnego przebodźcowania i cyfrowej alienacji zapraszamy do celebracji pięciu zmysłów – bram do głębszego rozumienia siebie, innych i świata. Inspirowany personalizmem Jana Pawła II program tegorocznej Nocy Muzeów traktuje człowieka jako integralną jedność ciała i ducha, a każdy zmysł – jako narzędzie poznania i budowania relacji. Instalacje, warsztaty, koncert i doświadczenia wielozmysłowe składają się na wieczór, w którym uważność staje się sztuką. Na część wydarzeń obowiązują zapisy. Zachęcamy do zapoznania się z całym programem.
PROGRAM WYDARZEŃ
STREFA ZMYSŁÓW
- STREFA ZAPACHU
| Studium obecności w zapachu
| 17:00–22:00, I piętro
Doświadczenie percepcyjne, które pozwoli na chwilę zatrzymać się i odzyskać jeden z najbardziej pierwotnych sposobów poznawania świata – poprzez zapach.
Zmysł węchu – bezpośrednio związany z pamięcią i emocjami – pozostaje dziś często na marginesie naszej uwagi, choć potrafi przywołać wspomnienie szybciej niż obraz czy słowo. W półmroku wydzielonej przestrzeni, prowadzeni głosem narratora, z próbkami zapachowymi w dłoniach, będziemy podążać przez średniowieczną Italię, epokę Napoleona III i XX wiek.
Kurator: Urszula Buyuly – socjolożka, edukatorka, twórczyni cyklu „Antropologiczny ślad perfum”.
- STREFA DŹWIĘKU
| Instalacja „Ciszej”
| 17:00–22:00, I piętro
Czy Noc Muzeów można spędzić z innymi, poznać miejsca kultury, zanurzyć się w doświadczeniu, a jednocześnie nie wpaść w pułapkę przebodźcowania i zmęczenia – wycofać się na chwilę, a jednocześnie uczestniczyć? „Ciszej” to instalacja przygotowana przez warszawską młodzież, w której prezentują oni swoje postrzeganie tego, czym jest cisza, jak wpływa na funkcjonowanie w codzienności i jak ważne są miejsca wyciszenia i odpoczynku.
W ramach realizowanego od kilku miesięcy projektu „Ciszej” specjalnie na Nocy Muzeów powstaje instalacja dźwiękowa, której można doświadczyć tylko ten jeden raz – 16 maja. To niesamowita dźwiękowa podróż po Warszawie ulicą Kozią, Wybrzeżem Puckim na wysokości Centrum Olimpijskiego, przez Kościół Wizytek, Kocią Kawiarnię Pur Pur i Park Skaryszewski.
Dla wygody i komfortu odwiedzających i odpoczywających wejście na salę możliwe będzie co 45 min. Każda sesja dźwiękowa potrwa 30 min. Na każdy z seansów może wejść 15 osób, decyduje kolejność wejścia.
Wejścia na seanse dźwiękowe będą odbywały się w godzinach: 17:00, 17:45, 18:30, 19:15, 20:00, 20:45, 21:30. Godzina 17.00 będzie dedykowana rodzinom z dziećmi poniżej 6 roku życia.
Uczestnicy Nocy Muzeów otrzymają analogową wersję Młodzieżowej Mapy Ciszy m.st. Warszawy, która była inspiracją do powstania instalacji, oraz czerpie z miejsc w niej wskazanych.
Kurator: Marcin Dymiter – muzyk, artysta dźwiękowy, badacz audiosfery, jeden z pionierów nagrań terenowych w Polsce.
- STREFA SMAKU
| 17:00–22:00, dziedziniec
Spotkanie wprowadzające w złożony świat herbaty – pełen odmian, gatunków, legend i tajników zaparzania. Podczas wieczoru zanurzymy się w bogactwie herbacianych smaków: do degustacji przygotowano rzadkie, fascynujące odmiany z Chin, Tajwanu i Japonii. Każda z nich opowiada inną historię, każda reprezentuje odrębny profil smakowy – od delikatnych nut zielonej herbaty po głębokie, dojrzałe akordy odmian fermentowanych. Dla najmłodszych uczestników przygotowano bezkofeinowe napary ziołowe z ekologicznych ogrodów Polski i Portugalii. To zaproszenie do celebracji smaku jako bramy do kultury, pamięci i miejsc, z których pochodzą.
Prowadzenie: Wojciech Woźniak, Milena Rosiak.
- STREFA DOTYKU
| 17:00–22:00, dziedziniec
Wyjątkowe doświadczenie sensoryczne, w którym zachęcamy do poznawania sztuki bez udziału wzroku i staramy się przywrócić w pełni fizyczną relację między dziełem a odbiorcą. Z zasłoniętymi oczami, w pełni skupieni na zmyśle dotyku, będziemy eksplorować rzeźby poprzez ich strukturę, materiał i skalę. Ekspozycję tworzy sześć obiektów o zróżnicowanych wymiarach i surowcach, rozmieszczonych tak, by umożliwić swobodny dostęp do nich z każdej strony. Dotyk przestaje tu być jedynie narzędziem poznania – staje się medium interpretacji.
- STREFA WZROKU
| 20:30–22:00, dziedziniec
Na ścianie – ekranie wyświetlona zostanie wielkoformatowa impresja filmowa – zaproszenie do skupienia na czystej wizualności i fakturze obrazu, gdy światło i forma stają się jedynym nośnikiem treści. To okazja, by zatrzymać spojrzenie – oderwane od narracji i informacji – i doświadczyć obrazu jako medium kontemplacji.
- WIEŻA ZMYSŁÓW
| 17:00–22:00, dziedziniec
Czy patrzysz tak, by naprawdę zobaczyć? Czy rozpoznasz coś po samym zapachu? Czy odgadniesz smak bez podpowiedzi? Czy zapamiętasz kształt, który tylko wyczułeś dłonią? Jeśli masz wątpliwości, zapraszamy do gry, w której uważność staje się supermocą, a współpraca – kluczem do zwycięstwa.
Na każdym z czterech pięter naszej Wieży czeka wyzwanie poświęcone jednemu zmysłowi. Każde z osobna odsłania świat z innej strony – ale dopiero wszystkie razem, gdy złożymy zebrane tropy, doprowadzą nas do finałowej zagadki.
Gra przeznaczona dla zespołów 4-6 osobowych – rodzin, przyjaciół i wszystkich, którzy lubią wspólnie odkrywać świat z nowej perspektywy.
WARSZTATY
- WARSZTATY FILOZOFICZNE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY
| 17:00–20:30, III piętro
„Czy możemy zaufać naszym zmysłom?” (grupa 6–12 lat) | 17:00–18:30
Filozoficzna podróż przez świat zmysłów – dla dzieci. To dzięki nim odbieramy świat zewnętrzny – ale czy zawsze możemy im ufać? Poprzez eksperymenty myślowe i fizyczne sprawdzimy, czy rzeczywistość poznajemy w całości, czy tylko w drobnej części. Spróbujemy spojrzeć na świat oczami muchy i zastanowimy się, jak by to było mieć super zmysły. Filozoficzne rozważania połączymy z aktywnością plastyczną i ruchową.
„Dlaczego zmysły mogą nas oszukać?” (grupa 12–16 lat) | 19:00–20:30
Zmysł wzroku bywa dla nas najważniejszy – i to właśnie on potrafi najbardziej zwieść. Sprawdzimy, czy umiemy oprzeć się iluzjom optycznym, i postawimy śmiałą tezę: kolory i dźwięki nie istnieją w rzeczywistości tak, jak je odbieramy. Zastanowimy się, ile prawdy jest w świecie odbieranym zmysłowo i jaką rolę gra nasz umysł w łączeniu wrażeń – koloru, smaku, dźwięku, dotyku, zapachu – w spójną całość. Po tym sensoryczno-filozoficznym spotkaniu być może spojrzycie na świat w zupełnie nowy sposób!
OBOWIĄZUJĄ ZAPISYSPACERY
- SPACER DŹWIĘKOWY
| 21:00-22:30
| Zbiórka: Przed Kamienicą Artystyczną, ul. Foksal 11
W zgiełku wielkiego miasta cisza staje się luksusem. Coraz trudniej o miejsce, w którym uszy mogą odpocząć, a myśl – zwolnić. Spacer dźwiękowy w samym sercu Warszawy jest zaproszeniem do innego sposobu bycia w mieście – nie po to, by od niego uciec, lecz by usłyszeć je głębiej. Powoli, w skupieniu, bez ocen wyruszymy w wędrówkę przez śródmiejski pejzaż dźwiękowy. Wsłuchamy się w to, co umyka w pośpiechu: szmer drzew na podwórkach, kroki na chodniku, dalekie echo rozmów, oddech ulicy. Odkryjemy, że wystarczy zmienić jakość uwagi, by tam, gdzie wydawało się, że jest tylko hałas, usłyszeć rytm, fakturę i melodię.
Prowadzenie: Marcin Dymiter – muzyk, artysta dźwiękowy, badacz audiosfery, jeden z pionierów nagrań terenowych w Polsce.
- SPACER CHIROPTEROLOGICZNY
| 20:00-21:00 – DZIECI I DOROŚLI, 21:15-22:15 – DOROŚLI
| zbiórka: Przystań Warszawa, Bulwar Flotylli Pińskiej 1
Zapraszamy do Przystani Warszawa na spacery, podczas których odkryjemy tajemniczy świat nietoperzy – jedynych latających ssaków, od wieków budzących ciekawość i otoczonych licznymi mitami. Będziemy nasłuchiwać ich głosów za pomocą detektora ultradźwięków. Może nawet uda nam się je zaobserwować gołym okiem lub za pomocną kamery termowizyjnej.
Uczestnicy otrzymają porcję wiedzy o nietoperzach występujących w Polsce i w Warszawie oraz o tym, jak się je bada. Rozprawimy się z najpopularniejszymi mitami na ich temat. Opowiemy co stanowi dla nich zagrożenie i jak możemy je chronić.
W razie niepogody spacery zostaną zamienione na prelekcje.
Prowadzenie: Anna Lisowska (Zarząd Zieleni m. st. Warszawy)
WYSTAWA
- WYSTAWA
| „Wdycham łaskę, wydycham wdzięczność„
| 17:00–23:00, klatka schodowa
Fotografie Jana Banata to zaproszenie do uważności i odnalezienia piękna w prostocie codzienności – w uliczkach, ludziach, świetle i drzewach. Zdjęcia zatrzymują nas na chwilę, byśmy mogli docenić to, co zwykle umyka w pośpiechu. Jak mówi autor – to odpowiedź na dar patrzenia i widzenia, odpowiedź dziecka, które nie boi się zachwycić. Wystawa, będąca podsumowaniem pierwszego rozdziału twórczości artysty, jest jednocześnie ekspozycją i książką – prywatnym świadectwem oraz zaproszeniem do wspólnego doceniania zwyczajności.
SPOTKANIA
- MAGAZYN MYŚL W CENTRUM
| Spotkanie z redakcją kwartalnika
| 17:30–20:30, dziedziniec
Chcesz zobaczyć, jak powstaje kwartalnik od środka? A może masz pomysły, które warto opublikować? A może po prostu chcesz posłuchać i zobaczyć, jak rodzą się idee? Tym razem otwieramy drzwi redakcji i zapraszamy Cię do współtworzenia kolejnego numeru „Myśli w Centrum”, poświęconego problematyce pokoju i dialogu. Włącz się w dyskusję nad tematami numeru, zaproponuj własne pomysły i zobacz, jak wygląda proces tworzenia pisma. Po spotkaniu redakcji będzie możliwość zapoznania się z treścią ostatnich numerów i rozmowy na ich temat.
KONCERT
- CHÓR CENTRUM MYŚLI JANA PAWŁA II
| 22:00-22:40, dziedziniec
Chór Centrum Myśli Jana Pawła II oraz dwoje niezwykle obiecujących instrumentalistów młodego pokolenia: saksofonistka Zuzanna Zajda oraz skrzypek Adam Falenta – laureat stypendium m.st. Warszawy im. Jana Pawła II – zaprezentują bardzo zróżnicowany repertuar: od muzyki dawnej (m.in. Wacław z Szamotuł), przez polską twórczość współczesną (dzieła Józefa Świdra) po utwory inspirowane muzyką etniczną (pieśni kurpiowskie, folk filipiński). Wszystkie wykonywane dzieła w swej formie i treści odnoszą się do tematu przewodniego tegorocznej Nocy Muzeów, czyli doświadczeń zmysłowych.
