Podczas kolejnego wieczoru filmowego z kinem białoruskim, na ekranie naszego IV Letniego Przeglądu Filmowego Pod Wspólnym Niebem zobaczymy dwie nagradzane produkcje: esej filmowy „Niechciane pokrewieństwo”, reż. Pavel Mozhar i film dokumentalny „Matczyzna”, reż. Alexander Mihalkovich, Hanna Badziaka.
Każdy wieczór to więcej niż projekcja filmu – to całościowe doświadczenie międzykulturowe. Rozpoczynamy wprowadzeniem, rozmową o kontekście kulturowym i artystycznym filmu, a kończymy dyskusją, z udziałem twórców, ekspertów i publiczności.
Gościem wieczoru będzie Rusłan Szoszyn – dziennikarz działu zagranicznego „Rzeczpospolitej” i stały autor tygodnika „Plus Minus”, regularnie publikujący artykuły, reportaże i wywiady na tematy społeczne, gospodarcze i polityczne dotyczące Białorusi, Ukrainy, Rosji, Kaukazu i państw Azji Środkowej. Ukończył Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego (Laboratorium Reportażu). Autor książki „Lodołamaczka Swiatłana Cichanouska” (nominowanej do Górnośląskiej Nagrody Literackiej Juliusz, 2023). Laureat Nagrody im. Macieja Płażyńskiego (2024) w kategorii dziennikarz krajowy publikujący na tematy polonijne. Pochodzi z Białorusi, w wieku 18 lat musiał opuścić kraj z powodu zaangażowania w działalność opozycyjną wobec reżimu Łukaszenki.
Program wieczoru:
🎬 NIECHCIANE POKREWIEŃSTWO (2024)
Czas trwania: 30’
Gatunek: esej filmowy
Kraj: Niemcy
Język: polski
Napisy: polskie
Reżyseria: Pavel Mozhar
Scenariusz: Pavel Mozhar, Kolja Volkmar
Pochodzący z Białorusi reżyser, mieszkający od lat w Berlinie, konfrontuje się z rosyjskimi i białoruskimi zbrodniami wojennymi w Ukrainie. Na ścieżce dźwiękowej słyszymy bezstronne, wstrząsające protokoły zeznań cywilnych ofiar, opisujące systematyczną przemoc i tortury mające na celu zniszczenie ich tożsamości narodowej. Obrazem dla tych relacji nie są jednak archiwa wojenne, lecz ulice Berlina. W wystylizowanych, teatralnych scenach – odtwarzanych w piaskownicy czy na placu zabaw – Mozhar bada mechanizmy opresji, jednocześnie zadając sobie fundamentalne pytanie o własną odpowiedzialność i „niechciane pokrewieństwo” z agresorami.
Ten oryginalny i osobisty esej filmowy zmusza do refleksji nad zbiorową winą i sprawia, że abstrakcyjna groza odległej wojny staje się niepokojąco bliska i osobista.
Festiwale i nagrody:
- MFF w Berlinie (Berlinale) – nominacja do Złotego Niedźwiedzia dla najlepszego filmu krótkometrażowego (2024)
- VIS Independent Shorts w Wiedniu – Nagroda Publiczności (2024)
🎬 MATCZYZNA (2023)
Czas trwania: 92’
Gatunek: film dokumentalny
Kraj: Szwecja, Ukraina, Norwegia
Język: białoruski, rosyjski
Napisy: polskie
Reżyseria: Alexander Mihalkovich, Hanna Badziaka
Scenariusz: Alexander Mihalkovich, Hanna Badziaka
Zdjęcia: Siarhiej Kanaplianik
Montaż: Katiia Vushnya, Jakub Bastkowski, Jerzy Poniatowski, Hanna Badziaka
Muzyka: Yngve Sætre, Thomas Angell Endresen
Swietłana nie wierzy, że jej syn popełnił samobójstwo w koszarach. Brutalna praktyka fali („diedowszczyna”) w białoruskim wojsku jest bowiem nierozerwalnie związana z terrorem politycznym panującym w całym kraju. Zdeterminowana matka wyrusza w podróż w poszukiwaniu sprawiedliwości, a jej osobista walka staje się oskarżeniem rzuconym całemu systemowi opresji.
Równolegle reżyserzy śledzą losy innego młodego chłopaka, który właśnie przywdziewa mundur. Jego historia, przeplatana listami zmarłego syna Swietłany, buduje porażający obraz postsowieckiej rzeczywistości, w której jednostka jest bezsilna wobec machiny państwowej.
Festiwale i nagrody:
- Międzynarodowy Festiwal Filmów Dokumentalnych w Kopenhadze CPH:DOX – Nagroda Główna w konkursie międzynarodowym (2023)
- Europejskie Nagrody Filmowe – Nominacja w kategorii Najlepszy Europejski Film Dokumentalny (2023)
- Festiwal Mediów „Człowiek w Zagrożeniu” – Nagroda Stowarzyszenia Filmowców Polskich (2024)
- Krakowski Festiwal Filmowy – Nagroda Publiczności (2023)
- Cinema for Peace Awards 2024 – Nagroda dla najlepszego filmu dokumentalnego (2024)
ZOBACZ CAŁY PROGRAM:
