Męskość i kobiecość. Tożsamość w czasach zmiany

Jak dziś rozumiemy męskość i kobiecość? Gdzie przebiegają granice tożsamości w świecie dynamicznych zmian kulturowych i społecznych? 4 marca 2026 roku o godz. 18.00 zapraszamy na debatę „Męskość i kobiecość. Tożsamość w czasach zmiany”, która otwiera tegoroczną odsłonę znanego cyklu „Porozmawiajmy o człowieku”.

W ostatnich latach nastąpił silny spadek utożsamiania się kobiet z tradycyjnie przypisywanymi im rolami (żona i matka) z 53,3% do 27,6%. Jednocześnie odnotowano wyraźny wzrost preferencji roli łączącej dom i pracę zawodową – z 41,3% do 68,5%. Dane potwierdzają odejście od modelu tradycyjnego na rzecz modelu łączącego życie rodzinne z aktywnością zawodową.

Także komunikat CBOS (nr 52/2025) zatytułowany „Młodzi Polacy o męskości, kobiecości i różnicach między płciami pokazuje odchodzenie od tradycyjnego modelu męskości – 69% respondentów odrzuca obraz „twardego faceta”, a rośnie akceptacja dla męskości bardziej emocjonalnej i autentycznej.

Co ciekawe, mężczyźni częściej niż kobiety identyfikują się z cechami płci przeciwnej. 21% mężczyzn określa się jako bardziej kobiecych, podczas gdy tylko 5% kobiet wskazuje stronę męską. Odsetki osób identyfikujących się skrajnie z własną płcią są podobne (41% mężczyzn i 43% kobiet), jednak męskość okazuje się bardziej elastyczna, a kobiecość częściej pozostaje jednoznaczna lub nieokreślona.

Podczas debaty „Męskość i kobiecość. Tożsamość w czasach zmiany”, która odbędzie się 4 marca, przyjrzymy się współczesnym przemianom w rozumieniu kobiecości i męskości oraz ich wpływowi na budowanie relacji, poczucie spójnej tożsamości i decyzje życiowe. Punktem wyjścia do rozmowy będą zarówno aktualne dane społeczne, jak i doświadczenia kulturowe młodych dorosłych, dla których tradycyjne role płciowe przestają być oczywistym punktem odniesienia.

Ekspertami debaty będą:

• dr hab. Anna Perkowska-Klejman – prof. Akademii Pedagogiki Specjalnej. Kierowniczka Zakładu Pedagogiki Społecznej, Przewodnicząca Rady Naukowej Dyscypliny Pedagogika. Prowadzi badania naukowe z zakresu refleksyjności, dostrzegając w tej kategorii największy potencjał edukacyjny człowieka. Jej prace utrzymane są w nurcie ponowoczesnego myślenia o edukacji. Autorka książki pt.: Poszukiwanie refleksyjności w edukacji (2019);
• prof. dr hab. Wojciech Kulesza – kierownik Katedry Psychologii Społecznej Uniwersytetu SWPS. W pracy naukowej zajmuje się zjawiskiem mimikry (czyli naśladownictwa zachowań, gestów i mowy ludzi), nierealistycznym optymizmem (wrażeniem, że ktoś jest mniej narażony na zagrożenie niż wszyscy inni wokół) oraz tzw. medycznym fake-newsem (uleganiem nieprawdziwym informacjom „medycznym”). Jest autorem m.in. książki pt.: Efekt kameleona. Psychologia naśladownictwa (2016), w której skupił się na analizie naśladownictwa i zysków oraz strat, jakie niesie to zjawisko. Publikuje w naukowych czasopismach zachodnich i krajowych.

Integralną częścią tegorocznej odsłony cyklu są warsztaty, zaplanowane na 10, 17 i 24 marca. Zajęcia mają formę pracy seminaryjnej i koncentrują się na analizie zagadnień poruszanych podczas debaty, z wykorzystaniem narzędzi filozoficznych i psychologicznych.

Warsztaty poprowadzą:

• Helena Teixeira Respondek – psycholożka i terapeutka
• dr Bartosz Wieczorek, etyk, filozof, teolog kultury, ekspert Centrum Myśli Jana Pawła II

Na warsztaty obowiązują zapisy.

DALSZY PROGRAM:

• 14.04, godzina 18:00 | „Dorastanie do relacji. Dojrzałość osobowa jako warunek bliskości”
• 05.05, godzina 18:00 | „Oczekiwania w związku. Między marzeniem a codziennością”  
• 02.06, godzina 18:00 | „Dzietność i rodzicielstwo. Między wyborem osobistym a demografią”