Jak mówić o dzietności, nie sprowadzając jej jedynie do statystyk i wskaźników? Czym kierują się młodzi, którzy podejmują decyzje dotyczące posiadania dzieci? Czy rodzina jest dziś przestrzenią wsparcia? Odpowiedzi będziemy szukać podczas debaty „Dzietność i rodzicielstwo. Między wyborem osobistym a demografią”. Zapraszamy do Centrum Myśli Jana Pawła II – już 2 czerwca 2026 o godz. 18:00 na ostatnią w tym roku debatę z serii „Porozmawiajmy o człowieku”.
Decyzja o posiadaniu dzieci coraz rzadziej jest oczywistym etapem życia, a coraz częściej staje się świadomym, i niekiedy trudnym, wyborem. Współczesne przemiany społeczne, ekonomiczne i kulturowe sprawiają, że rodzicielstwo bywa odkładane lub kwestionowane, a jego sens rozpatrywany jest zarówno w wymiarze osobistym, jak i społecznym.
Zagadnienie dzietności staje się w Polsce coraz ważniejszym problemem społecznym, a decyzja o posiadaniu dzieci przestaje być oczywistym etapem życia. Dane GUS pokazują wyraźny spadek liczby urodzeń – w 2022 roku było ich jedynie 305 tys., co jest najniższym wynikiem od II wojny światowej. Zmienia się też struktura rodzin – w 2021 roku, aż 32,8% związków stanowiły te bez dzieci, a 22,6% – rodziny niepełne. Jakie są przyczyny niskiej dzietności? Eksperci podkreślają, że to nie tylko czynniki ekonomiczne, lecz przede wszystkim zmiany kulturowe.
Dorosłość osiąga dziś pokolenie, dla którego dziecko nie jest już symbolem sukcesu ani życiową koniecznością, ale jedną z wielu możliwych opcji. Z raportu „Stan Młodych 2025” wynika, że 60% młodych osób, które nie posiadają dzieci chce je mieć, a 18% świadomie rezygnuje z ich posiadania. Najczęściej preferowany jest model dwojga dzieci (59%), rzadziej trojga (23%), a na posiadanie jednego dziecka decyduje się niewielki odsetek. Decyzje te są silnie związane ze stylem życia, dążeniem do samorealizacji oraz obawami o stabilność finansową i przyszłość. Dziecko coraz częściej postrzegane jest jako duża odpowiedzialność i ograniczenie, a nie wyłącznie źródło spełnienia. W efekcie rodzicielstwo staje się indywidualnym wyborem, a nie społeczną normą.
- Jak mówić dziś o dzietności, nie sprowadzając jej do statystyk i wskaźników demograficznych?
- Co wpływa na decyzje młodych ludzi dotyczące posiadania dzieci – pragnienie relacji i bliskości czy raczej lęk przed utratą niezależności i stabilności?
- Czy rodzina jest dziś przestrzenią wsparcia, czy doświadczeniem obciążenia?
Na te pytania odpowiedzi będziemy szukać podczas ostatniej w tym roku debaty z cyklu „Porozmawiajmy o człowieku”. Debata pt. „Dzietność i rodzicielstwo. Między wyborem osobistym a demografią” będzie okazją do podjęcia refleksji nad napięciem między indywidualnym wyborem a społecznymi konsekwencjami spadku dzietności. Punktem wyjścia będą zarówno wyniki badań nad postawami młodych Polaków wobec rodzicielstwa, jak i doświadczenie codzienności – presji perfekcjonizmu, niepewności ekonomicznej oraz zmieniających się modeli życia rodzinnego. Rozmowa stanie się próbą uchwycenia sensu rodzicielstwa jako relacji – nie tylko decyzji, ale także przestrzeni odpowiedzialności, miłości i nadziei.
W debacie udział wezmą eksperci:
- dr hab. Małgorzata Sikorska, prof. UW – socjolożka rodziny, profesorka Wydziału Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Analizuje przemiany obyczajowe we współczesnym polskim społeczeństwie, a szczególnie w sferze życia rodzinnego. Autorka wielu badań, artykułów i książek, m.in. Praktyki rodzinne i rodzicielskie we współczesnej Polsce – rekonstrukcja codzienności (2019).
- dr hab. Konrad Piotrowski, prof. USWPS – psycholog, dyrektor Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu SWPS, zastępca dyrektora Instytutu Psychologii.Psycholog rozwoju, szczególnie zainteresowany zmianami zachodzącymi w okresie dorastania i wczesnej dorosłości. W pracy naukowej zajmuje się tematyką rodzicielstwa, perfekcjonizmu, rozwoju tożsamości.
Warsztaty
Integralną częścią cyklu „Porozmawiajmy o człowieku” są kameralne warsztaty (9, 16, 23 czerwca), podczas których będzie można pogłębić poruszane tematy i przyjrzeć się im bardziej osobiście – z pomocą narzędzi psychologicznych i filozoficznych. Na zajęciach są czytane i omawiane teksty Jana Pawła II i Edyty Stein.
Warsztaty poprowadzą:
- Helena Teixeira Respondek – psycholożka i terapeutka
- dr Bartosz Wieczorek, etyk, filozof, teolog kultury, ekspert Centrum Myśli Jana Pawła II
Na warsztaty obowiązują zapisy.
Zarejestruj sięProjekt „Porozmawiajmy o człowieku”, zainaugurowany w 2024 roku, to cykl debat i warsztatów poświęconych relacjom międzyludzkim, otwarty dla wszystkich zainteresowanych. Skupiamy się na sytuacji współczesnego człowieka, żyjącego pod presją cywilizacyjną i w świecie dynamicznych przemian stylów życia, obyczajów i norm moralnych.
Podczas spotkań podejmujemy tematy, które dotyczą nas wszystkich. Przyglądamy się im z perspektywy doświadczenia i wspólnoty ludzkich przeżyć. Pytamy o współczesne style życia i wartości, o rolę miłości, bliskości i więzi w dzisiejszym świecie.
Zwracamy uwagę na wyzwania, przed którymi stają młodzi – szybkie tempo codzienności, presję rynku pracy oraz trudność godzenia tych realiów z budowaniem relacji, tworzeniem związków i zakładaniem rodziny.
Przewodnikami po złożonej materii relacji międzyludzkich są dla nas psychologowie, filozofowie, antropolodzy i socjolodzy – badacze ludzkiego życia, którzy dzielą się swoją wiedzą i refleksją.
