Spacery szlakami wieloreligijnej Warszawy, warsztaty dialogu międzykulturowego oraz koncert – to jesienne propozycje w ramach nowego projektu „Mosty Dialogu”, który we wrześniu i październiku będzie odbywał się w stolicy.
Celem projektu jest wzmocnienie dialogu międzykulturowego i uczestnictwa w kulturze osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w Warszawie. Przedsięwzięcie wykorzystuje różnorodne formy ekspresji artystycznej – taniec, sztuki wizualne, muzykę, a także spacery edukacyjne, wszystkie te elementy mają stać się dialogicznymi narzędziami sprzyjającymi integracji, kreatywności i włączeniu w kulturę, skierowanymi do osób z doświadczeniem migracyjnym i uchodźczym oraz podlegających innym formom wykluczenia społecznego.
Lekcje dialogu międzykulturowego
To inspirujący cykl warsztatów międzykulturowych i artystycznych przeznaczony dla młodych podopiecznych pięciu świetlic pozaszkolnych TPD (Monte Cassino, Obozowa, Śródmieście, Targówek, Ursynów). Zajęcia będą odbywały się od 3 września do 20 października. Program warsztatów obejmuje: naukę capoeiry – fascynującej brazylijskiej sztuki walki łączącej elementy tańca, muzyki i akrobacji; kulinarne podróże po świecie – odkrywanie pochodzenia produktów spożywczych oraz wspólne przygotowywanie tradycyjnych potraw z różnych stron świata; zgłębianie symboliki kulturowej poprzez poznawanie znaczenia ornamentów, portretów, totemów i pająków ludowych; spotkania ze sztuką.
Zwieńczeniem projektu będzie wystawa prac uczestników – twórcza opowieść o wielokulturowości inspirowana poznanymi tradycjami z różnych zakątków świata. Ekspozycja zaprezentuje zarówno introspektywne obrazy, jak i instalacje przestrzenne oraz rzeźby wykonane z różnorodnych materiałów.
Spacery „Warszawa – miasto wielu religii”
Nasze wieloreligijne spacery są kontynuacją zeszłorocznego projektu (cieszącego się ogromnym zainteresowaniem uczestników), zaplanowano w terminach 14, 21, 28 września, 5 października. Podobnie jak rok temu, poprowadzą je doświadczeni i cenieni varsavianiści – Jerzy Majewski oraz Adrian Sobieszczański. Celem spacerów jest pokazanie zachowanego w tkance miasta piękna wielowiekowego współistnienia w stolicy różnych tradycji religijnych: katolickiej, żydowskiej, protestanckiej, prawosławnej i muzułmańskiej.
Obowiązują zapisy.
Grzybów i Muranów nie tylko żydowski
14.09.2025 godz.11.00 | start przed kościołem Wszystkich Świętych na pl. Grzybowskim
Prowadzi: Adrian Sobieszczański
Grzybów i Muranów kojarzą się dziś z historią warszawskich Żydów. Na Grzybowie przetrwała ortodoksyjna synagoga Nożyków. Przed 1939 r. w rejonie Twardej, Rynkowej czy Grzybowskiej aż roiło się od chasydzkich domów modlitwy, często związanych ze słynnymi cadykami. Ale nie brak tu świątyń katolickich z kościołem Wszystkich Świętych górującym ponad placem Grzybowskim czy dawnym kościołem karmelitów trzewiczkowych na Lesznie. Samo Leszno (dziś rejon al. Solidarności i Karmelickiej) to miejsce integralnie związane z warszawskimi protestantami. Tu do dziś strzela ku niebu iglica kościoła ewangelicko-reformowanego. Nie ma za to śladu po cmentarzach dysydentów i szpitalu ewangelickim, które tam mocno zapisały się w dziejach naszego miasta. Podobnie nic nie ocalało z usytuowanej w pobliżu Wielkiej Synagogi na Tłomackiem.
Zarejestruj sięWielowyznaniowe dzieje Warszawy zapisane na cmentarzach
21.09.2025 godz.11.00 | start przed wejściem na Cmentarz Żydowski (od Okopowej)
Prowadzi: Adrian Sobieszczański
Nie ma dawnej Warszawy, lecz przetrwały jej dawne cmentarze tworzące ogromny kompleks na Powązkach. Dwie wielkie nekropolie: katolickie Stare Powązki i Cmentarz Żydowski. Dwa mniejsze cmentarze Ewangelicko-Augsburski i Reformowany i dwa zupełne mikrusy czyli cmentarze muzułmańskie: Kaukaski oraz Tatarski. Tu znajdziemy grobowce i pomniki wielu pokoleń mieszkańców Warszawy. Najstarsze jeszcze z końca XVIII wieku. Członkowie różnych wspólnot i wyznań: katolicy, protestanci, prawosławni (chowani niegdyś na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim) żydzi i wyznawcy Mahometa. Burżua, arystokraci, mieszczanie, artyści, naukowcy, literaci, politycy i zwykli ludzie. Zapraszamy na spacer po cmentarzach powązkowskich. Opowieść o nich to historia miasta i Polski ostatnich dwóch stuleci.
Szlakiem wielowyznaniowej Warszawy w kolebce miasta
28.09.2025 godz.11.00 | start przed kościołem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny na Nowym Mieście
Prowadzi: Jerzy S. Majewski
Ten spacer biegnie od Nowego Miasta, Traktem Królewskim przez starą Warszawę, Podwale i Miodową aż po plac Zamkowy. Zaglądamy zarówno do najstarszych, gotyckich jeszcze świątyń warszawskich, mijamy klasztory kolejnych zakonów: franciszkanów, dominikanów, paulinów, jezuitów czy augustianów, ale też odnajdujemy miejsca związane z wiarą prawosławną, z warszawskimi protestantami, kościołem grekokatolickim, wreszcie światem żydowskim, poszukując jego śladów zarówno w rejonie ul. Franciszkańskiej i Świętojerskiej, jak i na Starym Mieście skąd zostali usunięci jeszcze w XVI stuleciu.
Wielokulturowe centrum Pragi
05.10.2025 godz.11.00 | start przed cerkwią św. Marii Magdaleny
Prowadzi: Jerzy S. Majewski
W panoramie Starej Pragi wciąż dominują neogotyckie wieże kościoła św. Floriana, czyli dzisiejszej katedry warszawsko-praskiej i prawosławnej cerkwi św. Marii Magdaleny. Ale w przestrzeni centrum dzielnicy łatwo też wypatrzeć zabytki kultury żydowskiej, choć z najcenniejszego z nich, okrągłej synagogi przy Jagiellońskiej pozostała jedynie niewielka górka. Za to powoli zaciera się pamięć po wietnamskiej świątyni buddyjskiej, która jeszcze kilkanaście lat temu krótko funkcjonowała w rejonie Portu Praskiego. Prowizoryczna zniknęła przed 2012 r. wraz z targowiskiem wokół Stadionu Dziesięciolecia. Nie wiadomo, czy nie zniknie też jedna z najmniej znanych katolickich neogotyckich świątyń Warszawy: dawna kaplica szpitala kolejowego przy Brzeskiej. W każdym razie na jej ratunek ruszyli ostatnio społecznicy.
Koncert finałowy
Finałem projektu „Mosty Dialogu” jest koncert, który odbędzie się 26 października o godz. 17:00 w Ursynowskim Centrum Kultury Alternatywy. Wydarzenie odnosi się do idei dialogu pomiędzy różnymi kulturami, religiami, punktami widzenia i w sposób szczególny nawiązuje do rocznicy spotkania Jana Pawła II z przedstawicielami religii świata w Asyżu w 1986 r. Podczas koncertu zabrzmi kultowe dzieło Terry’ego Rileya In C oraz monumentalne The Great Learning Corneliusa Cardew. „In C” to kompozycja o uniwersalnej sile, która od 60 lat fascynuje wykonawców na całym świecie. Spisana w 1964 roku na jednej kartce papieru, opiera się na 53 prostych melodiach w skali C-dur. Jej fenomen polega na tym, że może ją wykonać niemal każda grupa muzyków – od wirtuozów po amatorów. Najważniejsze jest wzajemne słuchanie i reagowanie na siebie nawzajem, tworzenie harmonii poprzez dialog muzyczny. – tłumaczy Michał Mendyk, kurator artystyczny koncertu i dodaje – Drugą częścią koncertu będzie “The Great Learning” – dzieło oparte na traktacie Konfucjusza, przynoszące starożytną receptę na stworzenie harmonijnej wspólnoty. Ta fascynująca kompozycja udowadnia, że złożoną muzykę można stworzyć w oparciu o podstawowe ludzkie gesty i wzajemne dostrajanie się głosów.
W koncercie wystąpi warszawski zespół wybitnych muzyków reprezentujących tradycje kulturowe trzech kontynentów wraz ze śpiewakami Chóru Centrum Myśli Jana Pawła II. Artyści wspólnie udowodnią, że znalezienie uniwersalnego języka ponad podziałami kulturowymi, duchowymi i estetycznymi jest nie tylko możliwe, ale także intrygujące i przyjemne. To doświadczenie szczególnie wartościowe w czasach, gdy dialog między różnymi grupami wydaje się coraz trudniejszy. Projekt „Mosty Dialogu” pokazuje, że poprzez muzykę możemy budować porozumienie i tworzyć piękno wykraczające poza wszelkie granice.
