Nie raz słyszymy lub sami zadajemy sobie pytanie „Gdzie się podziały dzieci?” widząc jak zmienia się sytuacja demograficzna w Polsce i Europie. Redakcja Magazynu „Myśl w Centrum” również podejmuje ten temat, zadaje przy tym więcej pytań i szuka dalszych przyczyn. Depopulację rozumie jako przejaw głębszych przemian w sferze relacji, bliskości oraz wyobrażeń dotyczących przyszłości.
Punktem wyjścia do rozważań zawartych w najnowszym numerze „Myśli w Centrum” jest napięcie między rosnącą autonomią jednostki a kruchością więzi społecznych. Współczesny człowiek ma przed sobą wiele możliwości i potencjalnych dróg, którymi może pójść, coraz trudniej przychodzi mu jednak wybór tych, które oznaczają długoterminowe zobowiązanie. W takim świecie autorzy Magazynu szukają odpowiedzi na pytanie – czy depopulacja jest przyczyną kryzysu, czy jego symptomem.
Pierwszy w 2026 roku numer „Myśli w Centrum” otwiera tekst „Udawajmy, że nie jest tak źle” – synteza wykładu mistrzowskiego wybitnego bułgarskiego politologa i filozofa polityki prof. Ivana Krasteva. Jego pełną wersję wygłoszoną w listopadzie 2025 roku w ramach cyklu „Obserwatorium Idei: inspiracje” można wysłuchać na naszym kanale YouTube. Wątki poruszone podczas wykładu zostały dodatkowo rozwinięte i pogłębione przez wybitną demografkę prof. Agnieszkę Chłoń-Domińczak, prorektorkę ds. nauki oraz dyrektorkę Instytutu Statystyki i Demografii SGH. Zachęcamy do zapoznania się artykułem jej autorstwa.
Polecamy także teksty:
- „Żałoba, której nie widać” – dr Bartosz Wieczorek pisze o tym, jak przeżyć żałobę po niespełnionym rodzicielstwie,
- „Z matki obcej” – Zofia Becker – stypendystka stypendium m. st. Warszawy im Jana Pawła II i studentka polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim pyta „Jak poruszać się w ciasnej klatce istnienia”
- „Dziecko jako temat” – wywiad Alicji Maliszewskiej z Łukaszem Murzynem,
- „Europa w zaniku” – w którym Piotr Strasz zastanawia się „czy za sto lat Europejczycy wyginą jak dinozaury?”
i wiele innych!
Zapraszamy do lektury!
PrzeczytajCzytelniczko, Czytelniku, bardzo chcemy Cię poznać!
Informacja zwrotna od Ciebie jest dla nas ważna, abyśmy mogli coraz lepiej przygotowywać nasz magazyn. Pomożesz nam, wypełniając tę anonimową ankietę. Dziękujemy, jeśli zechcesz nam ją przekazać.
Jeśli chcesz dostawać informację o nowym numerze magazynu „Myśl w Centrum” na swoją skrzynkę pocztową, zostaw nam swój adres e-mail.
POZOSTAŁE NUMERY
Europa to wspólnota osób i wartości. To kultura, która każdemu umożliwia rozwój. Historycznym spoiwem tak rozumianej Europy było dla Jana Pawła II chrześcijaństwo, które zostało wpisane w jej „kod genetyczny”. Polska zaś – jako kraj leżący między chrześcijańskim Wschodem i Zachodem – powinna być według niego twórczym pomostem między tymi tradycjami.
Refleksji nad drogami współczesnej Europy poświęcamy pierwszy numer: „Europa – jedność czy rozpad?”.
Samotność jest coraz powszechniejszym zjawiskiem, które dotyczy dziś nie tylko osób starszych czy chorych. Dotyka także młodych, jest dla nich związana jest m.in. z lękiem przed wykluczeniem, również w świecie cyfrowym, który stanowi ważną przestrzeń komunikacyjną dla nastoletnich społeczności.
W numerze drugim, zatytułowanym „Samotność – wolność czy więzienie?” przyjrzymy się z jednej strony zagrożeniom związanym z osamotnieniem we wspólnocie, zapraszając do dyskusji znakomitych naukowców i ekspertów w dziedzinie zdrowia psychicznego. Z drugiej strony poszukamy jednak także powiązań między samotnością a podmiotowością człowieka, oddając głos Janowi Pawłowi II, który postrzegał samotność m.in. jako przestrzeń poznania samego siebie.
„Jaką postawę powinno mieć społeczeństwo przyjmując migrantów? Czego powinno od nich wymagać, a czego nie? Na ile migranci powinni przyjąć kulturę nowego kraju, a na ile mają dbać o swoją tożsamość? – pyta dr Bartosz Wieczorek, redaktor naczelny magazynu „Myśl w Centrum” i przypomina, że Jan Paweł II przywraca do debaty publicznej pojęcie bliźniego, którym jest każdy spotkany człowiek w potrzebie.
W numerze m.in. naukowe spojrzenie prof. Moniki Trojanowskiej-Strzęboszewskiej, pełniącej funkcję Kierownika Zakładu Studiów Europejskich UKSW, zapis debaty „Pod Wspólnym Dachem”, „Dialog z <>”, czyli fragment orędzia Jana Pawła II „Migracje a dialog międzyreligijny” i rozważania Piotra Strasza o zadaniach płynących z przyjęcia migrantów.
Tematem numeru jest „Pamięć – od przeszłości do nadziei”. Inspiracją do tego wydania była dla nas zarówno zbliżająca się rocznica, jak i książka „Pamięć i tożsamość”, w której – jak pisze we wstępie do magazynu dr Bartosz Wieczorek, jego redaktor naczelny – „Jan Paweł II przemierza myślami drogi historii Polski, starając się odnaleźć odpowiedź na pytanie o sens dziejów, ludzkie powołanie, postawy wobec zła oraz źródło nadziei”. Papieskie rozważania inspirują do szerokiego spojrzenia na kwestie pielęgnowania pamięci w dynamicznie zmieniającym się świecie.
W numerze m.in. rozmowa z prof. Zbigniewem Stawrowskim „Pamięć wcielona w osobę”, rozważania Remigiusza Okrasy o szansie na powrót do wspólnotowej troski o słabszych – „Jedni drugich brzemiona nosimy”, a także, jak zwykle, „Młode spojrzenie” – wyrazisty głos stypendystów m.st. Warszawy im. Jana Pawła II.
„Pieniądze – dar czy dominacja”? – to tytuł wrześniowego numeru magazynu „Myśl w Centrum”. Tematyce pieniądza przyglądamy się nie tylko od strony ekonomicznej. Równie (a może nawet bardziej…) interesująca jest dla nas analiza społeczna i filozoficzna: moralne konsekwencje zarządzania własnym oraz powierzonym kapitałem.
Trzecie w tym roku wydanie magazynu „Myśl w Centrum” otwierają rozważania prof. Johna Milbanka „Stare i nowe twarze kapitalizmu”. Intelektualista gościł w marcu w Warszawie na zaproszenie Centrum Myśli Jana Pawła II. Chcemy wrócić do zdiagnozowanych przez niego przemian, które przeszedł i wciąż przechodzi system kapitalistyczny. Z kolei filozof Bartosz Kuźniarz przeprowadza nas od ekonomii politycznej ku etyce społecznej, biorąc na warsztat teksty biblijne i inspirowane nimi dzieła sztuki.
Tytułem numeru jest „Bliskość w epoce dystansu”. Potwierdzeniem tego, jak bardzo rozpala nas tytułowa kwestia, było ogromne zainteresowanie poświęconą bliskości debatą z udziałem terapeutki dr Magdaleny Gawrych i socjologa prof. Tomasza Sobierajskiego, która odbyła się w kwietniu w naszej instytucji. Cieszymy się, że na łamach naszego pisma mamy okazję powrócić do niej w formie spisanej!
W numerze m.in. rozważania Tomasza Stawiszyńskiego na temat paradoksów bliskości, niepublikowana korespondencja Karola Wojtyły z o. Jakiem Loewem, bliskość w myśli antropologicznej Karola Wojtyły, a także, jak zwykle, „Młode spojrzenie” – wyrazisty głos stypendystów m.st. Warszawy im. Jana Pawła II.
Jak we współczesnym świecie realizowane są potrzeby duchowe, głęboko wpisane w człowieka, ale czasem – mniej lub bardziej świadomie – odsunięte na dalszy plan? Ten temat podjęliśmy w siódmym numerze kwartalnika „Myśl w Centrum” zatytułowanym: „Tęsknota za sensem. Mapy współczesnej duchowości”.
Punktem wyjścia do podjętych rozważań stała się debata z udziałem prof. Agnieszki Kościańskiej z Zakładu Teorii i Badań Współczesnych Praktyk Kulturowych Uniwersytetu Warszawskiego oraz ks. prof. Andrzeja Draguły z Katedry Teologii Praktycznej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Szczecińskiego. Z zapisem debaty prowadzonej przez dra Bartosza Wieczorka, która odbyła się w czerwcu w siedzibie naszej instytucji, można zapoznać się w najnowszym magazynie.
