Jak we współczesnym świecie realizowane są potrzeby duchowe, głęboko wpisane w człowieka, ale czasem – mniej lub bardziej świadomie – odsunięte na dalszy plan? Ten temat podejmujemy w siódmym numerze kwartalnika „Myśl w Centrum” zatytułowanym: „Tęsknota za sensem. Mapy współczesnej duchowości”.
Punktem wyjścia do podjętych rozważań stała się debata z udziałem prof. Agnieszki Kościańskiej z Zakładu Teorii i Badań Współczesnych Praktyk Kulturowych Uniwersytetu Warszawskiego oraz ks. prof. Andrzeja Draguły z Katedry Teologii Praktycznej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Szczecińskiego. Z zapisem debaty prowadzonej przez dra Bartosza Wieczorka, która odbyła się w czerwcu w siedzibie naszej instytucji, można zapoznać się w najnowszym magazynie.
W tekstach i rozmowach, których nie brakuje w tym numerze, jak zwykle przywołujemy różne punkty widzenia, nie pozostając wyłącznie przy perspektywie chrześcijańskiej.
W numerze, m.in.:
- „Francja – upadek czy odrodzenie chrześcijaństwa” – diagnoza Piotra Strasza o kondycji francuskiego społeczeństwa
- „Duchowe alternatywy” – rozmowa z Dorotą Hall, antropolożką kulturową i socjolożką, profesorką w Instytucie Filozofii I Socjologii PAN
- Edyta Stein i Jan od Krzyża – doktorzy Kościoła przybliżeni przez Teresę Teixeirę-Respondek i Ignacego Masnego
- „Mapy współczesnej duchowości” – przemiany wspólnot religijnych oczami ich zwierzchników i pasterzy: imama Pawła Dudka, dyrektora Ośrodka Kultury Muzułmańskiej, Michaela Schudricha, naczelnego rabina Polski, ks. Doroteusza Sawickiego, duchownego Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego i Harrego Irrganga, pastora Warsaw International Church
- o. Maksymilian Nawara o medytacji w cyklu „Słuchając Drogi”
- „Ponadczasowe piękno iluminacji”, czyli artystka Karolina Hałatek w rozmowie z Marcinem Nowakiem
- opowieść Marty Król o inspiracji duchowością w świecie mody
Zapraszamy do lektury!
PrzeczytajCzytelniczko, Czytelniku, bardzo chcemy Cię poznać!
Informacja zwrotna od Ciebie jest dla nas ważna, abyśmy mogli coraz lepiej przygotowywać nasz magazyn. Pomożesz nam, wypełniając tę anonimową ankietę. Dziękujemy, jeśli zechcesz nam ją przekazać.
Jeśli chcesz dostawać informację o nowym numerze magazynu „Myśl w Centrum” na swoją skrzynkę pocztową, zostaw nam swój adres e-mail.
W numerze:
Drodzy czytelnicy
Żyjemy w czasie głębokich przemian dotyczących miejsca religii i duchowości, które choć towarzyszą człowiekowi od początku dziejów, dziś są przeżywane coraz bardziej indywidualnie, w różnorodny i osobisty sposób. Poszukiwanie sacrum, potrzeba obcowania z tym, co transcendentne i duchowe, jest wpisana w ludzką naturę, choć współcześnie przybiera formy niezwykle zróżnicowane i trudne do uchwycenia.
Stare i nowe duchowości
Debata z udziałem prof. Agnieszki Kościańskiej z Zakładu Teorii i Badań Współczesnych Praktyk Kulturowych Uniwersytetu Warszawskiego oraz ks. prof. Andrzeja Draguły z Katedry Teologii Praktycznej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Szczecińskiego. Prowadzenie debaty – Bartosz Wieczorek.
Radykalna w miłości
„Wiele lat później, wspominając Edytę, siostry podały jej cechę, która była najtrwalsza, tę najcenniejszą: «radykalna w miłości»”
Droga przez nic
Źródłem duchowości Jana od Krzyża jest humanistyczne przeświadczenie, że „jedna myśl człowieka ma większą wartość niż cały świat”. Wyprowadził z niego logiczny wniosek: „dlatego tylko Bóg jest jej godzien”.
Paradoks słabości, z której płynie męska siła
Jako mężczyzna, psychoterapeuta i coach, pracujący głównie z mężczyznami od lat obserwuję powtarzający się wzorzec: głęboki, wewnętrzny konflikt, z jakim mierzy się wielu współczesnych mężczyzn.
Francja – upadek chrześcijaństwa czy odrodzenie?
Mija nas duża, kilkutysięczna grupa młodzieży niosącej religijne emblematy, modlącej się, rozśpiewanej. Nie, to nie jest obrazek spod Częstochowy, tylko z bretońskiego Auray w zachodniej Francji. Kraju kojarzonym do tej pory z laickością i bijącą rekordy sekularyzacją.
Mapy współczesnej duchowości
Jakim przemianom podlega współczesna duchowość? Do odpowiedzi na to pytanie zaprosiliśmy przedstawicieli różnych religii.
Diamenty w supermarkecie
Ewolucja w duchowości
Cyfrowa pustynia
Przestrzeń wolna od lęku
Tajemnica Boga
W Objawieniu zostaje ofiarowana człowiekowi ostateczna prawda o jego życiu i o celu dziejów: „Tajemnica człowieka wyjaśnia się naprawdę dopiero w tajemnicy Słowa Wcielonego” (…). Poza tą perspektywą tajemnica osobowego istnienia pozostaje nierozwiązywalną zagadką. Gdzież indziej człowiek mógłby szukać odpowiedzi na dramatyczne pytania, jakie stawia sobie w obliczu bólu, cierpienia niewinnych i śmierci (…)?
Duchowe alternatywy
Coraz więcej osób szuka sensu poza tradycyjnymi instytucjami, tworząc własne formy kontaktu z tym, co przekracza codzienność – często inspirowane psychologią, naturą i alternatywnymi praktykami. Religijność nie znika, lecz przechodzi głęboką kulturową transformację. Z Dorotą Hall, antropolożką kulturową i socjolożką, profesorką w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, rozmawia Bartosz Wieczorek.
W medytacji chodzi o spotkanie
Rozmowa z Maksymilianem Nawarą, benedyktynem prowadzącym Ośrodek Medytacji Chrześcijańskiej w klasztorze benedyktynów w Lubiniu.
Mój sąsiedzie
Nie mam wiele do powiedzenia na Jego temat. Kiedy ktoś pyta mnie o sprawy wiary, lubię uciekać w dysputy teoretyczne albo wymawiać się po Różewiczowsku: „nieważne, co ja myślę o Bogu, ważne, co Bóg myśli o mnie”.
Ponadczasowe piękno iluminacji
Rozmowa z Karoliną Hałatek, artystką wykorzystującą światło do tworzenia przestrzeni symbolicznych odnoszących się do granic ludzkiej wiedzy, rozmawia Marcin Nowak..
Duchowość w modzie
Czy moda może być przestrzenią sacrum? By znaleźć odpowiedź
na to pytanie, trzeba skierować wzrok na szaty liturgiczne, zajrzeć do szaf monarchów lub… obejrzeć kolekcję haute couture. Moda może być przestrzenią, w której projektant nicią splata materiał z ideą, czyniąc ze swojego dzieła symbol, a czasem wręcz relikwię.
Człowiek – zwierzę duchowe
„Na początku były bojaźń i zachwyt. Tak narodziło się poczucie sacrum”. Tymi słowami, nawiązującymi do poetyki biblijnej Księgi Rodzaju oraz greckiej teogonii, rozpoczyna swoją znakomitą książkę Sacrum. Historia ludzkiej duchowości francuski badacz Frédéric Lenoir.
Pociągająca prostota Islamu
Na książkę Danuty Awolusi Wybrałam Allaha. Polki, które przeszły na islam składa się dziewięć indywidualnych historii kobiet, które dokonały konwersji na religię muzułmańską. Czym się kierowały i czy warto sięgnąć po rozmowy z nimi?
„Sens moralnej odpowiedzialności”
Poznaj niepublikowane dotąd listy wymieniane między Karolem Wojtyłą a Henrim de Lubakiem, jednym z najwybitniejszych teologów XX wieku.
POZOSTAŁE NUMERY
Europa to wspólnota osób i wartości. To kultura, która każdemu umożliwia rozwój. Historycznym spoiwem tak rozumianej Europy było dla Jana Pawła II chrześcijaństwo, które zostało wpisane w jej „kod genetyczny”. Polska zaś – jako kraj leżący między chrześcijańskim Wschodem i Zachodem – powinna być według niego twórczym pomostem między tymi tradycjami.
Refleksji nad drogami współczesnej Europy poświęcamy pierwszy numer: „Europa – jedność czy rozpad?”.
Samotność jest coraz powszechniejszym zjawiskiem, które dotyczy dziś nie tylko osób starszych czy chorych. Dotyka także młodych, jest dla nich związana jest m.in. z lękiem przed wykluczeniem, również w świecie cyfrowym, który stanowi ważną przestrzeń komunikacyjną dla nastoletnich społeczności.
W numerze drugim, zatytułowanym „Samotność – wolność czy więzienie?” przyjrzymy się z jednej strony zagrożeniom związanym z osamotnieniem we wspólnocie, zapraszając do dyskusji znakomitych naukowców i ekspertów w dziedzinie zdrowia psychicznego. Z drugiej strony poszukamy jednak także powiązań między samotnością a podmiotowością człowieka, oddając głos Janowi Pawłowi II, który postrzegał samotność m.in. jako przestrzeń poznania samego siebie.
„Jaką postawę powinno mieć społeczeństwo przyjmując migrantów? Czego powinno od nich wymagać, a czego nie? Na ile migranci powinni przyjąć kulturę nowego kraju, a na ile mają dbać o swoją tożsamość? – pyta dr Bartosz Wieczorek, redaktor naczelny magazynu „Myśl w Centrum” i przypomina, że Jan Paweł II przywraca do debaty publicznej pojęcie bliźniego, którym jest każdy spotkany człowiek w potrzebie.
W numerze m.in. naukowe spojrzenie prof. Moniki Trojanowskiej-Strzęboszewskiej, pełniącej funkcję Kierownika Zakładu Studiów Europejskich UKSW, zapis debaty „Pod Wspólnym Dachem”, „Dialog z <>”, czyli fragment orędzia Jana Pawła II „Migracje a dialog międzyreligijny” i rozważania Piotra Strasza o zadaniach płynących z przyjęcia migrantów.
Tematem numeru jest „Pamięć – od przeszłości do nadziei”. Inspiracją do tego wydania była dla nas zarówno zbliżająca się rocznica, jak i książka „Pamięć i tożsamość”, w której – jak pisze we wstępie do magazynu dr Bartosz Wieczorek, jego redaktor naczelny – „Jan Paweł II przemierza myślami drogi historii Polski, starając się odnaleźć odpowiedź na pytanie o sens dziejów, ludzkie powołanie, postawy wobec zła oraz źródło nadziei”. Papieskie rozważania inspirują do szerokiego spojrzenia na kwestie pielęgnowania pamięci w dynamicznie zmieniającym się świecie.
W numerze m.in. rozmowa z prof. Zbigniewem Stawrowskim „Pamięć wcielona w osobę”, rozważania Remigiusza Okrasy o szansie na powrót do wspólnotowej troski o słabszych – „Jedni drugich brzemiona nosimy”, a także, jak zwykle, „Młode spojrzenie” – wyrazisty głos stypendystów m.st. Warszawy im. Jana Pawła II.
„Pieniądze – dar czy dominacja”? – to tytuł wrześniowego numeru magazynu „Myśl w Centrum”. Tematyce pieniądza przyglądamy się nie tylko od strony ekonomicznej. Równie (a może nawet bardziej…) interesująca jest dla nas analiza społeczna i filozoficzna: moralne konsekwencje zarządzania własnym oraz powierzonym kapitałem.
Trzecie w tym roku wydanie magazynu „Myśl w Centrum” otwierają rozważania prof. Johna Milbanka „Stare i nowe twarze kapitalizmu”. Intelektualista gościł w marcu w Warszawie na zaproszenie Centrum Myśli Jana Pawła II. Chcemy wrócić do zdiagnozowanych przez niego przemian, które przeszedł i wciąż przechodzi system kapitalistyczny. Z kolei filozof Bartosz Kuźniarz przeprowadza nas od ekonomii politycznej ku etyce społecznej, biorąc na warsztat teksty biblijne i inspirowane nimi dzieła sztuki.
Tytułem numeru jest „Bliskość w epoce dystansu”. Potwierdzeniem tego, jak bardzo rozpala nas tytułowa kwestia, było ogromne zainteresowanie poświęconą bliskości debatą z udziałem terapeutki dr Magdaleny Gawrych i socjologa prof. Tomasza Sobierajskiego, która odbyła się w kwietniu w naszej instytucji. Cieszymy się, że na łamach naszego pisma mamy okazję powrócić do niej w formie spisanej!
W numerze m.in. rozważania Tomasza Stawiszyńskiego na temat paradoksów bliskości, niepublikowana korespondencja Karola Wojtyły z o. Jakiem Loewem, bliskość w myśli antropologicznej Karola Wojtyły, a także, jak zwykle, „Młode spojrzenie” – wyrazisty głos stypendystów m.st. Warszawy im. Jana Pawła II.
