Kim jestem? Wokół pamięci, tożsamości i nadziei – ankieta

Chcąc ukazać spojrzenie młodych ludzi na najważniejsze aspekty życia,
takie jak rodzina, tożsamość, pamięć o przeszłości, a także nadzieja na przyszłość, przygotowaliśmy ankietę, w której zapytaliśmy o te wartości.

Współczesne pokolenie Z stoi przed wyjątkowymi wyzwaniami i możliwościami. Ich życie kształtują intensywne zmiany społeczne, globalne problemy oraz wpływ technologii, które znacząco różnią się od doświadczeń poprzednich generacji.

Badanie daje wgląd w to, jak młodzi postrzegają siebie i swoją rolę w społeczeństwie.

Ankieta została przeprowadzona wśród studentów warszawskich uczelni, stypendystów m.st. Warszawy. Wzięło w niej udział 30 osób, a jej anonimowy charakter pozwolił na szczere i otwarte odpowiedzi.

Zaproponowaliśmy również trzem stypendystkom m.st. Warszawy, by podzieliły się swoimi refleksjami o pokoleniu, w którym dorastają – o tym, co je definiuje, jakie marzenia kształtują ich przyszłość, w czym pokładają nadzieje, a czemu mówią stanowcze „nie”. To osobisty głos młodych.

Co jest najważniejsze w życiu?

Czy młodzi ludzie marzą o stabilnym i spokojnym życiu? Okazuje się, że tak – podobnie jak wcześniejsze pokolenia, pragną oni równowagi i pewności w codziennym życiu.

Przedstawiciele pokolenia Z, którzy odpowiedzieli na naszą ankietę, za najważniejsze w życiu uznają rodzinę i bliskie relacje – ta wartość została wskazana przez wszystkich ankietowanych. Na drugim miejscu znajduje się stabilna sytuacja finansowa, która również odgrywa istotną rolę w życiu młodych.

Czy młodsze pokolenie żyje wiarą?

Chociaż 34% ankietowanych odpowiedziało, że religia nie odgrywa dla nich ważnej roli, to aż 55% wskazało ją jako jedną z kluczowych wartości, które kierują ich życiem.

Co najbardziej motywuje młodych do działania?

Najczęściej wybieraną motywacją dla młodych, którzy udzielili nam odpowiedzi, jest osobisty zysk oraz rozwój – tak odpowiedziało 32% ankietowanych. Tuż za nimi plasują się dążenie do czynienia dobra i piękna (28%), co pokazuje, że młode pokolenie nie skupia się tylko na korzyściach materialnych, ale także na wartościach i chęci pozytywnego wpływania na świat.

Kto inspiruje współczesnych młodych ludzi i kogo podziwiają?

W odpowiedziach rzadko pojawiają się ikoniczne postacie czy charyzmatyczni liderzy. Nasi respondenci nie szukają bohaterów, którzy wydają się nieosiągalni lub idealni. Zamiast tego cenią osoby bliskie, które są obecne w ich codziennym życiu – rodziców, dziadków, przyjaciół, partnerów. To ci, którzy towarzyszą im nie tylko w rutynowych czynnościach, ale także w momentach kluczowych decyzji życiowych. W wielu wypowiedziach widać, że młodsze pokolenie nie szuka nieomylnego wzorca, a raczej czerpie inspirację z autentyczności i bliskości tych, których znają.

Zatem nie chodzi o naśladowanie cudzych życiorysów, a raczej o odnajdywanie własnej drogi. W podejmowaniu decyzji to nie internet, książki czy autorytety odgrywają kluczową rolę – najważniejsze jest własne zdanie i indywidualne przekonania.

Co sprawia, że czujesz się pewnie i stabilnie w życiu?

Dla wielu osób poczucie stabilności wiąże się z obecnością bliskich – rodziny i przyjaciół – oraz stabilnością finansową, która umożliwia planowanie przyszłości. Ważne jest także poczucie rozwoju, jasny cel, do którego się dąży, oraz możliwość samodzielnego podejmowania decyzji. Część osób ceni wsparcie, zarówno emocjonalne, jak i praktyczne, a także umiejętność radzenia sobie z wyzwaniami dzięki zdobytym doświadczeniom. Poczucie szacunku w pracy i środowisku naukowym oraz zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych również wzmagają poczucie stabilności.

Kluczowe wartości: miłość, rodzina, wiara i rozwój

Jako najważniejsze wartości najczęściej wymieniane są miłość, rodzina i wiara. Wielu młodych ludzi ceni również rozwój osobisty, szczerość, szacunek oraz wolność. Dla innych kluczowe są takie wartości jak zdrowie, dobro, efektywność czy odpowiedzialność. Pojawiają się także wskazania na potrzeby emocjonalne, takie jak zaufanie, spokój, wsparcie oraz dążenie do samorealizacji. Wspólnym motywem jest dążenie do harmonii w życiu osobistym i zawodowym oraz troska o innych.

Wśród wymienianych wartości powtarza się potrzeba znalezienia równowagi między życiem osobistym a zawodowym. Młodzi ludzie zdają sobie sprawę, jak ważne jest, by nie zaniedbywać ani swoich pasji i celów zawodowych, ani relacji z bliskimi. Wartości takie jak rodzina, miłość, wsparcie i szczerość często wskazują na silne więzi emocjonalne, które są dla nich fundamentem stabilności. Z drugiej strony dążenie do sukcesu, rozwoju i samorealizacji wskazuje na chęć osiągnięcia spełnienia zawodowego i osobistego.

Harmonijne życie oznacza więc dla nich umiejętność balansowania tych dwóch sfer – dbałości o siebie i o innych, co daje poczucie pełni i satysfakcji. Miłość dodaje energii do rozwoju, a rodzina zapewnia wsparcie i poczucie bezpieczeństwa na tej drodze.

Jak wynika z ankiety, w życiu młodych osób pojawia się moment, w którym zaczynają się zastanawiać nad pomocą innym. Aż 72% ankietowanych uznaje to za bardzo ważne i stara się działać na co dzień, podczas gdy 27% dostrzega znaczenie pomocy, choć angażuje się w nią sporadycznie.

Co miało największy wpływ na życie młodych ludzi?

Większość ankietowanych twierdzi, że to rodzina, wychowanie oraz miejsce i środowisko, w którym dorastali, miały największy wpływ na ich życie. Co zaskakujące, media społecznościowe, które często są postrzegane jako dominujący czynnik kształtujący młode pokolenie, nie odegrały tak dużej roli – aż 72% młodych ludzi uważa, że nie miały one znaczącego wpływu na ich rozwój.

Oprócz tego ponad połowa respondentów podkreśla, że historia własnego narodu odgrywa ważną rolę w ich tożsamości. Większość z nich zna historię swojej rodziny. 41% z nich zna przynajmniej część rodzinnych opowieści, a 48% może odtworzyć historie sięgające czasów pradziadków, łącznie z imionami i miejscem ich zamieszkania.

Choć historia rodzinna jest istotna, to już kultywowanie rodzinnych tradycji nie cieszy się tak dużym uznaniem – 37% ankietowanych pielęgnuje je na co dzień, podczas gdy 61% nie przywiązuje do nich większej wagi lub nie uważa ich za kluczowe.

Gdzie pokolenie Z widzi się za 10 lat?

W odpowiedziach młodych ludzi na pytanie o przyszłość widać różnorodność wizji, które pokazują, jakie są ich priorytety i marzenia. 44% ankietowanych widzi siebie w karierze zawodowej, w której udało im się osiągnąć sukcesy i znaleźć satysfakcjonującą pracę.

Z kolei 10% ankietowanych koncentruje się na spełnieniu marzenia o założeniu rodziny. To dla nich kluczowy cel, który wiąże się z budowaniem stabilnych relacji i tworzeniem ciepłego, pełnego wsparcia środowiska domowego.

6% z kolei wyobraża sobie przyszłość pełną podróży, odkrywania nowych miejsc i przeżywania życia w pełni w duchu spontaniczności. Dla nich najważniejsze są przygody, doświadczanie świata i radość z każdej chwili.

Natomiast 17% młodych ludzi przyznaje, że ciężko im planować tak odległą przyszłość, co może odzwierciedlać brak pewności co do tego, co przyniesie życie.

Czego boją się młodzi?

Obawy o przyszłość wśród naszych respondentów najczęściej dotyczą braku stabilizacji – taką odpowiedź wskazało 20% ankietowanych. Jest to strach, który może wynikać z niepewności związanej z karierą zawodową oraz sytuacją ekonomiczną. W kontekście przyszłości młodych ludzi niepokoją kwestie takie jak kryzys klimatyczny, utrata płynności finansowej oraz konflikty zbrojne. Jednak najbardziej przerażającym scenariuszem pozostaje choroba i śmierć – zarówno ich własna, jak i bliskich osób.

Zaskakującym odkryciem jest natomiast to, że drugim najczęściej wskazywanym wyzwaniem są media społecznościowe, które mają wpływ na samopoczucie młodego pokolenia. Choć platformy te mają swoje zalety, takie jak możliwość komunikacji czy wyrażania siebie, dla wielu młodych osób stają się także źródłem presji i porównań.

Które skojarzenie ze słowem „nadzieja” jest ci najbliższe?

Dla 44% ankietowanych nadzieja to siła napędowa, która pozwala im wierzyć, że ich marzenia mają szansę się spełnić – to postawa pełna oczekiwań, w której każdy wysiłek ma swój cel. Dla 41% nadzieja jest czymś subtelnym i nieuchwytnym, ale niezbędnym do pełni życia – to uczucie, które dodaje radości i sensu, nawet gdy jest niepewne. Zaledwie 3% postrzega nadzieję jako naiwność, woląc stawiać na twarde fakty i konkrety.

Co oznacza praca nad sobą?

Dla 51% respondentów to zwrócenie się w stronę samorozwoju – zdobywanie nowych umiejętności i doświadczeń, które otwierają przed nimi kolejne możliwości. Dla 13% to głęboka refleksja nad własnymi wartościami i życie w harmonii z tym, co najważniejsze.

Jakie cechy chciałbyś/chciałabyś rozwijać w sobie w przyszłości?

Czy można postawić tezę, że pokolenie Z marzy o wewnętrznej sile i równowadze? Wśród najczęściej wymienianych cech, które jego przedstawiciele chcieliby rozwijać w przyszłości, znajduje się inteligencja emocjonalna, która pozwala zrozumieć i zarządzać swoimi uczuciami. Niezwykle ważna jest także równowaga emocjonalna, która daje poczucie stabilności, nie tylko w obliczu codziennych wyzwań, ale także w kontekście budowania trwałych i satysfakcjonujących relacji.

Wielu młodych ludzi pragnie rozwijać w sobie odwagę i pewność siebie – może to odzwierciedlać ich gotowość do stawiania czoła przyszłości i podejmowania wyzwań, na które w wyobrażeniu starszych pokoleń nie są gotowi lub których nie podjęliby się w momencie próby.

Młodzi a polityka

62% respondentów czuje, że ma swoje miejsce w kraju, w którym żyje, podczas gdy reszta pozostaje niepewna, jednak nikt nie wyraził chęci, by mieszkać gdzie indziej.

Na pytanie, czy interesują się polityką w swoim kraju, prawie połowa odpowiedziała, że to dla nich istotne i aktywnie uczestniczą w życiu politycznym. 41% zadeklarowało, że śledzi politykę tylko w miarę przypadkowych informacji, które do nich docierają.

Co ciekawe, 31% ankietowanych ma pewność, że ich wybory i decyzje mogą mieć istotne znaczenie dla przyszłości kraju. 58% przyznaje, że ich wpływ jest zauważalny, choć w bardziej ograniczonym zakresie. Zaledwie 10% uznaje siebie za „mały pionek w grze” i nie wierzy, że ich działania mogą kształtować dalszy los państwa.        

Piotr Strasz

Zastępca redaktora naczelnego, historyk, pracownik CMJP2, redaktor portalu JP2online.pl.