JPII. Pokolenie czy mozaika wartości?

JPII. Pokolenie czy mozaika wartości?, red. P. Ruszkowski, J. Bieliński, A. Figiel, Zysk i S-ka, Collegium Civitas Press, Poznań – Warszawa 2006.Książka JPII.

Pokolenie czy mozaika wartości? pod redakcją Pawła Ruszkowskiego, Jacka Bielińskiego i Agnieszki Figiel to próba zapisu i zrozumienia emocji oraz postaw, które ujawnili młodzi Polacy w czasie choroby, śmierci i pogrzebu Jana Pawła II. Jest to praca napisana przez socjologów, ale nie tylko dla socjologów.
 



Zainteresuje każdego, kto gotów jest skonfrontować własne, często zaledwie intuicyjne, rozumienie współczesnego pokolenia z odkryciami grupy badaczy, którzy obficie przytaczają wypowiedzi swoich respondentów. Książka jest więc nie tylko socjologicznym studium, ale też świadectwem ubiegłorocznych wydarzeń. Jej autorzy, w przeważającej części już młodzi naukowcy lub jeszcze studenci, przedstawili wyniki badań przeprowadzonych między 18 kwietnia i 13 maja 2005 roku w Poznaniu i w Warszawie. Chwile tak wielkich zbiorowych uniesień aż proszą się, by zapisać je choćby na taśmie magnetofonowej, ocalić w postaci notatek, zrobić im socjologiczne „zdjęcie” i porównać biorących w nich udział ludzi do nich samych za jakiś czas. Jacy więc jesteśmy? Czy pokolenie JPII istnieje?

Socjolodzy są zazwyczaj ostrożni w formułowaniu twierdzeń, jednak na ostatnie z powyższych pytań udzielają odpowiedzi przeczącej. W pracy, pisze jeden z nich, chcieli uniknąć myślenia życzeniowego, czy więc „pokolenie JPII” to tylko jedno z naszych pobożnych, również w dosłownym sensie, życzeń? Zdaniem socjologów zdecydowanie tak, jednak przyznają, że o tym, czy pokolenie ludzi wzrastających wraz z pontyfikatem poprzedniego papieża będzie różnić się od innych i jeżeli tak, to czym, przesądzą naprawdę dopiero następne lata. Dlaczego tak sądzą?

Badania przyniosły wiele nowych pytań, na które będziemy poszukiwać odpowiedzi bardzo długo. Książka warszawskich i poznańskich socjologów jest zaproszeniem do dyskusji i na pewno będzie brana pod uwagę przez kolejnych badaczy próbujących opisać, jak fenomen Jana Pawła II funkcjonuje w polskiej świadomości. Zdaniem autorów, „pokolenie JPII jest swoistą metaforą, odzwierciedlającą – zarówno indywidualne, jak i zbiorowe – tęsknoty Polaków, wywołane i uświadomione przez śmierć Ojca Świętego. Jest to tęsknota za własną czystością etyczną, za chęcią bycia lepszym dla innych, pragnienie jedności z naszym społecznym otoczeniem czy wreszcie tęsknota za osobistym doświadczeniem sfery sacrum, które nagle wydało się możliwe do osiągnięcia.” Co zrobimy z naszymi tęsknotami? To tylko jedno z rodzących się pytań.
Elżbieta Ciżewska
doktorantka Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW
Dodano: