SALIGIA – CZŁOWIEK W KRYZYSIE. KSIĄŻKA

drukuj
OKŁADKA

Zapraszamy do zapoznania się z publikacją Centrum Myśli Jana Pawła II pt. „SALIGIA. Człowiek w kryzysie”, która jest podsumowaniem spotkań poświęconych siedmiu grzechom głównym. Spotkania odbywały się w Centrum Myśli Jana Pawła II w Warszawie od września do grudnia 2016 roku. Publikacja jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

OD WYDAWCY

Nowoczesność zerwała przymierze między wiarą a sztuką. Naszym celem jest to przymierze odbudować. Przewodnikiem jest dla nas Jan Paweł II, który podkreślał, że wiara i sztuka mogą się spotkać we wspólnym poszukiwaniu epifanii piękna, ale również we wspólnym doświadczeniu zła i grzechu. Grzech jest tym, co dzieli. Grzech oddziela nas od świata, od bliźnich i od samych siebie. Jeśli jednak potrafimy te podziały zobaczyć, otwiera się przed nami droga do ich przezwyciężenia. Jeżeli widzimy grzech, możemy się od niego wyzwolić. To dlatego w „Liście do artystów” Jan Paweł II mógł napisać: „Nawet wówczas gdy artysta zanurza się w najmroczniejszych otchłaniach duszy lub opisuje najbardziej wstrząsające przejawy zła, staje się w pewien sposób wyrazicielem powszechnego oczekiwania na odkupienie”.

                Wiara i sztuka razem tworzą kulturę. Wiara bez sztuki jest bezsilna, sztuka bez wiary – destrukcyjna. Jaki jest cel kultury? Kultura ma budować mosty między nami. Bardzo dobrze rozumiał to Jan Paweł II, którego jeden z tytułów brzmiał pontifex: budowniczy mostów. Kultura ma uwalniać nas od grzechu, ma wydobywać nas z samotności i czynić nas bardziej ludzkimi: „Kultura jest właściwym sposobem istnienia i bytowania człowieka. Człowiek bytuje zawsze na sposób jakiejś kultury sobie właściwej, która z kolei stwarza pomiędzy ludźmi właściwą dla nich więź, stanowiąc o międzyludzkim i społecznym charakterze ludzkiego bytowania. […] Kultura jest tym, przez co człowiek, jako człowiek, staje się bardziej człowiekiem: bardziej «jest»” (Jan Paweł II, przemówienie w UNESCO, 2 czerwca 1980).

                Trudna jest ta mowa. Kto może jej dziś słuchać? Nam wystarcza, że to mowa prawdziwa. Każdy wielki twórca na samym końcu rozumie, że jego powołaniem jest tworzyć człowieczeństwo. Andrzej Kijowski, jeden z najwybitniejszych polskich ludzi sztuki, w swoim życiu naznaczonym wzlotami i upadkami przechodził właśnie tę drogę: „Kultura jako urzeczowiona hierarchia wartości jest systemem utwierdzającym człowieka w wartościach wbrew osobistym nieszczęściom. Kultura uwalnia człowieka od destrukcyjnej siły resentymentów i zabezpiecza zbiorowość przed ich kulminacją”, umożliwia „przekształcenie uczuć mniejszych w większe, aspiracji niższych w wyższe, upokorzenia w chwałę, klęski w zwycięstwo, jednej wartości pozytywnej w inną wartość pozytywną”. W tym sensie kultura jest przestrzenią nawrócenia.

Michał Łuczewski, dyrektor programowy Centrum Myśli Jana Pawła II
Marcin Nowak, koordynator projektu Sztuka w dialogu

SALIGIA. Człowiek w Kryzysie [plik .PDF]